Water vasthouden voor vogels

mei 13, 2026

Op pad door de Bentinckswelle met eigenaar Gerrit Vos 

Op een zachte voorjaarsdag loop ik met Gerrit Vos door de Bentinckswelle. Het water glinstert tussen het gras, terwijl we wandelen voelt de grond nog wat zompig onder de schoenen. “Kijk,” zegt hij, terwijl hij naar een ondiepe plas wijst, “dit is precies de bedoeling.” Wat hier simpel oogt, is het resultaat van een bewuste ingreep. Met één doel: betere kansen voor weidevogels.

Een jeugd vol vogels

Gerrit kent dit gebied als geen ander. Hij groeide op aan de overkant van de dijk, waar zijn ouderlijk huis stond. “Als kind liep ik hier al rond. Op elk paaltje zat wel een vogel, zei mijn vader altijd.”

Die tijd ligt achter ons. Soorten als grutto, tureluur en kievit zijn sterk afgenomen of zelfs verdwenen. “Dat doet wel wat met je,” zegt hij. “Je ziet het snel minder worden.” Volgens Gerrit speelde intensiever landgebruik daarin een rol. “Vanaf de jaren 80 merkte ik dat het aantal vogels terugliep. Want tegen de zodenbemesting is geen vogel opgewassen.”

Natuur met landbouw

Het gebied veranderde mee. Het is nu vochtig weidevogelgrasland. Gerrit beheert het terrein volgens natuurdoelen. Er lopen schapen en jongvee, maar het gebruik is extensief. “Je maait niet alles tegelijk. Sommige stukken laat je met rust. En je bemest veel minder.” 

Die afwisseling is belangrijk. Juist dat mozaïek van natte en drogere stukken, van kort en langer gras, maakt het gebied geschikt voor verschillende vogelsoorten. 

Slim spelen met water

De nieuwste stap in het beheer draait om water. In een lager deel van het perceel zijn vorig jaar inrichtingsmaatregelen uitgevoerd, in overleg met en in opdracht van de provincie en betrokken partners. Gerrit voerde het werk zelf uit. “Ik had de machines ervoor, dus ik kon het mooi voor de provincie doen,” vertelt hij. 

Er is grond afgegraven om een ondiepe plas te creëren. Met diezelfde grond is een laag dijkje aangelegd. Dat dijkje is subtiel, maar effectief: het houdt water vast na hoogwater van de IJssel. Daarnaast is er een duiker aangelegd, een buis onder de grond, die Gerrit in het voorjaar afsluit. “Van januari tot juni blijft het water hier staan. Daarna laat ik het weer weg.”  

Zo ontstaat een systeem waarbij water langer blijft staan in het broedseizoen. Dat zorgt voor natte plekken en langzaam opdrogende randen. Precies daar liggen de kansen voor vogels. “Het wordt slikkig,” zegt Gerrit. “Daar komen lage moerasplanten. En dat trekt insecten en vogels aan.” 

Kansen voor bijzondere soorten 

De inrichting is niet willekeurig. Het richt zich op soorten als het porseleinhoen en verschillende steltlopers. Die houden van natte, voedselrijke plekken met zachte modder. 

Aan de ene kant van het perceel ligt een grotere waterplas die in verbinding staat met de IJssel. Aan deze kant ontstaat juist een kleiner, tijdelijk poeltje. “Dat verschil is belangrijk,” legt Gerrit uit. “Je krijgt andere planten, andere insecten, andere vogels.” 

Het gebied als geheel is al rijk aan water en natuur. De nevengeul die jaren geleden is aangelegd, zorgt ervoor dat het sneller onderloopt bij hoogwater. Dat helpt, maar vraagt ook om slim beheer. 

Doen én blijven volgen 

De grote vraag is simpel: gaan de weidevogels hier broeden? Gerrit blijft nuchter “Het idee is goed, maar dat moeten we nog zien.” De aanpassingen zijn recent, dus het effect op vogels en planten wordt pas over een paar jaar duidelijk. 

Wat opvalt, is zijn praktische instelling. Gerrit is blij dat hij zelf heeft kunnen bijdragen aan een aantrekkelijker gebied voor weidevogels. Tegelijk weet hij: dit is geen eindpunt. “Je moet het blijven volgen en zo nodig bijsturen.” 

Hoop op de grutto 

Terwijl we verder lopen, kijkt hij uit over het land. “Het zou mooi zijn als de grutto hier weer terugkomt. Of de wulp.” Die hoop past bij de bredere opgave: meer ruimte voor weidevogels in Nederland. Met 13 hectare nieuwe natuur in de Bentinckswelle en een slimmer watersysteem ligt er een stevige basis. 

De ingrepen lijken klein, maar kunnen veel betekenen. “Misschien zie je hier straks weer soorten die je lang niet hebt gezien,” Gerrit glimlacht. “Daar doe je het voor.”

Meer weten?

Profiel Lotte Huiberts

Lotte Huiberts

Omgevingsmanager Natura 2000 IJsseluiterwaarden