Wat zichtbaar moet zijn, maar ook wat donker mag blijven
Donkerte verdient een plek in ruimtelijke plannen
De nacht wordt steeds lichter. Verlichte reclame, bedrijventerreinen, wegen en gebouwen zorgen ervoor dat donkerte in onze leefomgeving onder druk staat. Toch krijgt donkerte in beleid en vergunningverlening vaak nog weinig aandacht. Daarom heeft Natuur en Milieu Overijssel een bezwaar ingediend op een vergunning voor verlichte gevelreclame op bedrijventerrein Voorst in Zwolle. Daarmee vragen we aandacht voor een kwaliteit die vaak over het hoofd wordt gezien: een donkere nacht. Want bij ruimtelijke plannen zouden we niet alleen moeten kijken naar wat zichtbaar moet zijn, maar ook naar wat donker mag blijven.
Foto: Geke Bosch
Donkerte is een waardevolle kwaliteit
Wanneer we denken aan natuur, denken we vaak aan bomen, bloemen en dieren. Maar ook donkerte is een belangrijke kwaliteit van onze leefomgeving. Voor veel diersoorten is een donkere nacht essentieel. Vleermuizen, nachtvlinders en trekvogels zijn afhankelijk van natuurlijke licht- en donkerritmes. Te veel kunstlicht kan hun gedrag verstoren en ecologische verbindingen onder druk zetten.
Daarnaast waarderen veel mensen de rust van een donkere omgeving. Een nachtelijke wandeling, het zien van sterren of simpelweg een donkere horizon draagt bij aan onze beleving van natuur en landschap.
Aandacht voor verlichting in de hoofdgroenstructuur
De vergunde gevelverlichting bevindt zich in de hoofdgroenstructuur van Zwolle, een netwerk van groene verbindingen dat belangrijk is voor biodiversiteit in en rondom de stad. Juist daar vragen wij de gemeente om zorgvuldig te kijken naar de effecten van verlichting op de leefomgeving. Wij hebben geen bezwaar tegen de reclame-uiting zelf, maar vragen aandacht voor de verlichting ervan. Ook wijzen we op de optelsom van lichtbronnen. Eén verlicht object lijkt misschien beperkt van invloed, maar samen kunnen al die afzonderlijke verlichte plekken leiden tot aanzienlijke lichtvervuiling.
Slim verlichten
Gelukkig hoeft donkerte niet te betekenen dat verlichting verdwijnt. Met slimme keuzes kunnen verlichting en natuur prima samengaan. Met relatief eenvoudige maatregelen, zoals het uitschakelen van verlichting buiten openingstijden of het toepassen van natuurvriendelijke verlichting, kan de impact op natuur en leefomgeving aanzienlijk worden verminderd. Daarom vragen we de gemeente Zwolle om het belang van donkerte nadrukkelijk mee te wegen bij vergunningen voor nieuwe verlichting.
Natuur en Milieu Overijssel zet zich in voor het beschermen en versterken van donkerte. Met projecten als Nacht van de Nacht en LUNA vragen we aandacht voor de waarde van de nacht.
Wij willen gemeenten graag helpen om donkerte een steviger plek te geven in beleid en ruimtelijke plannen. Daarbij denken we graag mee over praktische oplossingen waarmee veiligheid, economische activiteiten en natuurwaarden hand in hand kunnen gaan. Neem hiervoor gerust contact op.
Ook inwoners kunnen een verschil maken. Zie je plannen of ontwikkelingen waarbij verlichting een rol speelt? Of ervaar je zelf lichthinder in je omgeving? Laat van je horen bij jouw gemeente.
